Cuadonga, inspiradora y pionera na protección del paisaxe

Cuadonga ye una verdadera ayalga natural. Axunta les escelencies de la naturaleza atlántica, nun conxuntu paisaxísticu de gran guapura que plasma entá güei pola so pureza. Así que nun ye raro que fore inspiradora d'una figura pionera na protección de la naturaleza. Va agora cien años, Cuadonga y el so monte foron el meyor exemplu pa preservar los valores y atractivos d'una rodiada natural única, de los escesos humanos.

L'espíritu que motivó esti finxu pioneru nel nuestru país, que foi la declaración del Parque Nacional del Monte de Cuadonga, resúmela de maraviya'l so mentor principal, Pedro Pidal: "El títulu de Parque Nacional ye la espresión de la fermosura, de la guapura, de los encantos naturales de la patria…". Pidal pensaba, con bon criteriu, que la meyor manera d'axuntar les trés Cuadongues —histórica, espiritual y natural— yera'l títulu de Parque Nacional.

Los Picos d'Europa dende Llueves

Cuadonga, una ayalga de la naturaleza

Munchos requexos del Real Sitiu son un espectáculu natural

Salta a la vista que Cuadonga y la so rodiada son un verdaderu espectáculu natural, onde cada requexu tien el so encantu singular y muncha historia y histories tres d'él.

Lleer más
Obeliscu d'El Repeláu

El Repeláu

Puerta d'entrada al Real Sitiu de Cuadonga y al Parque Nacional de Los Picos d'Europa, El Campu'l Repeláu, coles sos columnes d'accesu tan monumentales, el so obeliscu rexu, la so estación vieya de tren, la so ponte y el so ambiente indícanos que tamos énte un sitiu históricu significáu que s'abre amás a una naturaleza ablucante pola so guapura.

A namás un quilómetru y mediu de la basílica de Cuadonga, El Repeláu debe'l nome a Pelayo, por ser el sitiu onde cunten les cróniques que lu proclamaron rei, y precisamente como símbolu d'esti acontecimientu ellí ta un obeliscu cola imaxe de la Cruz de la Victoria (la Cruz que, según la tradición, llevó Pelayo na Batalla de Cuadonga, que forma'l cuerpu de la Cruz de la Victoria, recubierta mui guapa de xoyes, güei guardada na na Cámara Santa de la Catedral d'Uviéu).

Parque del Príncipe en Cuadonga

Un parque y un saltu d'agua

El Parque del Príncipe ye un auténticu remanse de paz a los mesmos pies de la Santa Cueva y de la Basílica. Esti xardín del Edén tien la frondosidá mesma del monte atlánticu. Y amás, como si se tratare d'un sitiu de cuentu, ta travesáu por El Ríu les Mestes y nuna revolada sele atopes pontes perguapes, fontes, saltos d'agua d'una guapura que plasma –como'l qu'hai xusto debaxo del cantu de La Cueva—, y dellos edificios de munchu valor arquitectónicu como El Mesón vieyu de pelegrinos.

El Parque del Príncipe ye un pulmón esquisitu nel corazón de Cuadonga p'andar, esparder o sacar semeyes.

El Mirador de los Canónigos

Un mirador con vistes

Pela carretera que xube a Los Llagos, y a pocos metros d'onde empieza esta xubida de monte tan famosa, a mano esquierda, ta'l conocíu como Mirador de los Canónigos. El Mirador de los Canónigos recibe esi nome porque antaño yera una de les talayes preferíes polos callóndrigos de Cuadonga pa contemplar con tranquilidá'l Santuariu, y dedicase al reposu y la conversación en mediu de paisaxes tan verdes y guapos.

Na actualidá'l mirador ye tamién ún de los sitios preferíos polos turistes y pelegrinos pa tener una visión distinta del Real Sitiu, apreciando les bondaes de la naturaleza, y de pasu faciendo una posa na xubida a Los Llagos.

La Cruz de Priena

La Cruz de Priena

La Cruz de Priena, tamién llamada la Cruz de Pelayo, ye otru de los símbolos lligaos íntimamente a Cuadonga. Asitiada no cimero de Priena, un monte al pie de Los Picos d'Europa, ye bien visible dende Cuadonga.

Amás, la xubida hasta la cruz ye una escursión maraviyosa qu'amuesa vistes espléndides y inusuales de tol conxuntu de Cuadonga, lo mesmo que de Los Picos d'Europa y d'otros montes emblemáticos como El Puertu Sueve, y hasta del mesmu mar Cantábricu. Ensin dulda ye una de les talayes más completes y guapes pa disfrutar d'esi templu natural que son Cuadonga y Los Picos d'Europa.

El "Monte de Cuadonga", un sitiu únicu pa caltener

El 8 de setiembre de 1918 inauguróse esti espaciu protexíu

1918 foi testigu del éxitu d'un proyectu políticu empezáu décades atrás y que tuviere la plasmación llegal dos años enantes. Va ser na tarde del 8 de setiembre d'esti añu cuando'l rei Alfonso XII —que pela mañana asistiere a la Coronación Canónica de la Virxe de Cuadonga— inaugura'l primer espaciu protexíu pol so calter d'ayalga de la naturaleza.

Lleer más
El Mirador d'Ordiales

Pedro Pidal nació nuna familia de l'aristocracia asturiana y gozó de les mayores comodidaes y la meyor educación que podía brinda-y la so posición social privilexada. Dende mozu los sos branos llargos n'Asturies convirtiéronlu nun gran deportista —medayista olímpicu—, y ún verdaderu apasionáu de la naturaleza, que supo percorrer palmu a palmu'l monte asturianu —sobre manera Los Picos d'Europa— hasta'l puntu de ser güei consideráu por munchos como'l primer montañeru español y ún de los mayores difusores del alpinismu nel nuestru país.

Foi una persona capaz a treslladar les sos esmoliciones a l'actividá política, onde ocupó puestos de gran responsabilidá a nivel nacional. Diputáu dende los ventiséis años y depués senador vitaliciu, la so habilidá retórica y la so heterodoxa nel espectáculu parllamentariu valió-y el nomatu del "Arniches" del Congresu.

Y sobre manera foi un namoráu d'Asturies, hasta tal puntu que la querencia tan fonda que sentía pola naturaleza asturiana llevólu a pidir que, a la so muerte, asocedida en 1941, los sos restos mortales reposaren n'El Mirador d'Ordiales, en plenos Picos d'Europa.

Los Picos d'Europa dende Angón n'Amieva

Pedro Pidal pudo desenvolver como senador vitaliciu'l so proyectu más apasionáu: la protección de la naturaleza y la implementación de midíes llegales que llevaren a la creación de Parques Nacionales n'España, según el modelu norteamericanu. Asina s'esplica que la so primer intervención nel Senáu en 1915 yá marcare les llinies maestres de lo que diba ser la so propuesta de llei.

Va presentar esta propuesta pa la creación de la figura xurídica de los Parques Nacionales n'avientu d'esi añu, y va defendela nos meses siguientes: "Un castiellu, una torre, un templu declárase Monumentu Nacional pa salvalu de la destrucción. ¿Por qué nun va haber santuarios pa la Naturaleza?". Esfuercios que ven el frutu al promulgase a últimos de 1916 la Llei de Parques Nacionales, que munchos entós quixeron rebautizar como Llei Pidal.

Y, como primer sitiu d'aplicación d'ella, el mesmu Pidal —asturianu, asturianista y cuadonguista convencíu— busca que'l primer exemplu de la figura nueva de protección natural seyan Los Picos d'Europa. Asina, el 22 de xunetu de 1918 créase'l Parque Nacional del Monte de Cuadonga (primeru d'España y ún de los primeros d'Europa), y que foi inauguráu por Alfonso XIII aprovechando la so visita a Cuadonga en septiembre d'esi añu, sobre'l territoriu del macizu occidental de Los Picos d'Europa, lo más d'ello n'Asturies anque con una parte de la so estensión na provincia vecina de Llión.

Vegarredonda en Los Picos d'Europa

El Parque Nacional del Monte de Cuadonga que se crea en 1918 va pervivir ensin malpenes cambéu a lo llargo de cuasi ochenta años. Sicasí, en 1995 va desapaecer pa dexar pasu a una demarcación nueva, agora enanchada, pero con catalogación idéntica y que garra los trés macizos de Los Picos d'Europa, amás de mates bien importantes de l'aguada Norte del Cordal Cantábricu. Trátase del Parque Nacional de Los Picos d'Europa, denominación actual d'esti espaciu declaráu tamién Reserva de la Biosfera, y qu'incorpora a la figura de protección tradicional más superficie d'Asturies y de Llión, y la incorporación nueva de territoriu de Cantabria hasta llegar a les 67.455 ha de la so estensión actual.

El Picu Urriellu dende'l Mirador d'El Pozu la Oración

Finxos naturales del Parque Nacional de Los Picos d'Europa

El Parque Nacional actual de Los Picos d'Europa integra los trés macizos principales d'esta maraviya natural, llimitaos por valles fondos y foces apaecíes pola erosión de glaciares y ríos, que-yos dan esos perfiles tan guapos.

Lleer más
El Mirador de la Reina
José Ramón Lueje y otros montañeros en Los Picos d'Europa

Xestes deportives y investigación científica en plena naturaleza

Los Picos son un espaciu ideal pal deporte y la ciencia

El Parque Nacional de Los Picos d'Europa ye un gran monumentu destináu a acoricar y protexer la naturaleza, onde cabe la buelga de la historia, onde se serena la mente y onde los seres humanos atopen un ecosistema afayadizu pa somorguiase nel paisaxe y establecer metes de superación, yá seyan deportives o de meyora del conocimientu del mediu, tal como suañó Pedro Pidal y munchos otros que, como él, taben ablucaos con esti espaciu y les sos posibilidaes infinites.

Nun hai dulda de que Los Picos d'Europa son un sitiu onde los deportes de monte y l'ociu al aire llibre tienen ún de los meyores escenarios posibles. Por esta razón son munchos los que conocen esti Parque al traviés d'actividaes deportives como'l senderismu, la escalada, les carreres de monte, el ciclismu o la espeleoloxía, que'l so desenvolvimientu ta reguláu por normativa que garantiza'l caltenimientu del espaciu. Amás Los Picos son un gran llaboratoriu al aire llibre pa les munches espediciones científiques que con frecuencia ponen los güeyos nesti espaciu natural.

El Picu Urriellu
Xubida a Los Llagos
Sistema del Trabe

Los Picos d'Europa, un paisaxe con figures

El Parque Nacional ye un espaciu verdaderamente humanizáu

Dende'l so conformación más temprana, el Parque Nacional inxértase nun ecosistema pobláu y humanizáu, porque ente les sos pretensiones principales taba la revalorización del llabor calláu, sufríu, sabiu y diariu d'unos pobladores en comunión secular cola naturaleza, calteniendo esti espaciu del usu indiscrimináu, la especulación y la estroza, que yá empezaben a acolumbrase como daqué negativo pal enclave natural.

Lleer más
Mayada de Belbín n'Onís

Hasta va poques décades, la vida na rodiada de Los Picos d'Europa taba marcada mayormente poles actividaes agrícoles y ganaderes, y por una treshumancia de radiu curtiu nun fluxu constante y estacional ente'l valle y el puertu. Les families vivíen, según la parte del añu y les necesidaes de la producción, ente'l puertu pel branu llendando'l ganáu, y les poblaciones abellugaes nel valle pel iviernu.

Yera una vida que se desendolcaba ente lo bucólico y la supervivencia necesaria, ente la imaxinación y el deber, ente'l sosiegu y el traxín del trabayu diariu. Quilómetros percorríos per valles y montes en busca del ganáu, hores d'ellaboración del quesu nes cabañes y mayaes. Devoción y obligación combináronse a lo llargo de sieglos y sieglos, y entá, nos paraxes tan guapos de Los Picos onde pue tomase'l pulsu a la cada vez más escasa vida pastoril, y onde'l tiempu paez aparar, como si d'un suañu eternu se tratare.

El soníu de los lloqueros del ganáu resuena como un conciertu nos valles abiertos y pon música a los cumales de Los Picos d'Europa. El saber de sieglos ta recoyíu en cada quesu y en cada cabaña, y en cada xestu de gratitú pa la naturaleza.

Pastores de Los Picos d'Europa

L'añu 1994 la entós Fundación Príncipe d'Asturies —güei Princesa d'Asturies— reconoció la importancia de la comunidá humana asitiada nesti espaciu natural, concediendo'l Premiu Pueblu Exemplar d'Asturies a la candidatura de los "Pastores de Los Picos d'Europa". El xuráu valorólos entós como un grupu humanu heriede y tresmisor d'una tradición secular como ye'l pastoríu estacional nes mayaes y los puertos, con valores importantes y identidá propia, órganos de gobiernu y formes de vida que destaquen pol so altu conceptu de la solidaridá y pol caltenimientu voluntariu d'unes formes de vida tradicionales que dexaron una simbiosis respetuosa col mediu natural del que viven.

El pastores de Los Picos d'Europa siguen siendo güei —anque se trate d'un colectivu más pequeñu qu'en 1994— un grupu humanu que destaca polos sos valores de convivencia y pol so amor incondicional a un mediu que vio sobrevivir nuna contorna natural dacuando gafa a xeneraciones y xeneraciones de seres humanos, tresmisores d'una cultura y un estilu de vida únicu nel planeta.

La cultura pastoril de Los Picos d'Europa supón tamién un patrimoniu inmaterial de munchu valor, qu'hai que caltener.

Quesu Gamonéu del puertu

Les formes de vida tradicionales d'esta contorna facíen que los pastores tuvieren que vivir temporaes llargues nos puertos, polo que l'aprovechamientu de la lleche del ganáu diba ser una de les sos principales actividaes productives y de supervivencia. Asina, nel espaciu de Los Picos d'Europa concéntrase la mayor producción de quesu artesano d'Asturies como lo de Gamonéu del Puertu y del Valle, producío nes mayaes de Cangues y d'Onís, lo de Cabrales, o lo de Los Beyos, caracterizao too pola escelencia tanto na ellaboración como nes posibilidaes d'aplicación na cocina en decenes de recetes de base tradicional. Amás, nes aguaes cántabres y llioneses del Parque Nacional ellabórase quesu de variedá y calidá singular.

El quesu artesano de Los Picos d'Europa tien sonadía merecida y reconocida en mediu mundu y forma parte del gran heriedu cultural, material y inmaterial, tresmitíu dende tiempu inmemorial al traviés d'esti grupu humanu singular. Creaciones como lo de Gamonéu o lo de Cabrales formen parte del patrimoniu gastronómicu de la Humanidá.

Otros exemplos sabrosos y saludables d'aprovechamientu de les posibilidaes d'esta contorna natural son la recoyida de miel o de materia prima pa los fervinchos, como'l té de peña, la mazaniella o la tila montés. Nun hai qu'escaecer l'aguardiente o la sidra, grandes y característicos productos de la cultura asturiana.

Rutes y turismu activu

Rutes, turismu activu y cartografía

La parte oriental d'Asturies y sobre manera'l Parque Nacional de Los Picos d'Europa ufiértate la posibilidá de disfrutar de delles actividaes de turismu activu lo mesmo que de rutes a pie o en coche. Equí vas atopar toa esta información, amás de mapes, folletos y toles pautes necesaries pa una estancia prestosa nel Parque Nacional de Los Picos d'Europa.

Rutes de senderismu

Rutes de senderismu

Rutes en coche

Rutes en coche

Turismu activu

Turismu activu

Prepara la to visita al P. N. de Los Picos d'Europa

Prepara la to visita al P. N. de Los Picos d'Europa

Separador
  • Conceyu de Cangues d'OnísConceyu de Cangues d'Onís
  • Gobiernu del Principáu d'AsturiesGobiernu del Principáu d'Asturies
  • Asturies Paraísu NaturalAsturies Paraísu Natural
  • Añu Xubilar MarianuAñu Xubilar Marianu
  • Parque Nacional de Los Picos d'EuropaParque Nacional de Los Picos d'Europa
  • LiberbankLiberbank
  • Fundación EDPFundación EDP